Yurtdışındaki ilk TAV operasyonu olan TAV Georgia, dünyanın en önemli havalimanı işletmecisi olma doğrultusunda TAV'lıların önünü açmaya devam ediyor.
“Gürcistan, TAV'ın yurtdışındaki ilk operasyonu ve sadece terminal değil havalimanı işletmeciliği yaptığı ilk proje olduğundan bizim için önemi büyük. Burada birçok milletten insan, tek yürek halinde çalışıyoruz”.
girerek Amerika'da finans eğitimi aldıktan sonra Blinder & Robinson,THY, Havaş, Çelebi, Ata Holding gibi kuruluşlarda görev alan Mete Erkal, Haziran 2008'de TAV'a girerek Holding İşletmeler Koordinasyon Müdürü olarak çalıştı. İki aydır Gürcistan operasyonunun yöneticisi olarak Tiflis'te bulunuyor. Bu bayrak değişiminin ardından Gürcistan'da bulunmayı heyecan verici olarak niteleyen Mete Erkal şöyle devam ediyor. "Tiflis ve Batum Havalimanları'nda, önceki arkadaşlarımın da başarılı çalışmalarıyla operasyon oturmuş durumda. Artık amacımız Türk, Gürcü, Acar, Ermeni, Azeri, Rus ayrımı olmadan birlikte çalışma inancını benimsetmek ve Gürcistan'daki bu iki havalimanını da Kafkaslar'ın en iyi havalimanları haline getirmek".
METE ERKAL
TAV Georgia Genel Müdürü
“Batum Havalimanı, ılıman iklimiyle Kafkaslar’ın sayfiye bölgesi olan Batum ve çevresine yabancı yatırımın da gelmesini tetikledi. Batum'u, TAV'ın işletme süresi olan, önümüzdeki 20 yılda büyük değişiklikler ve gelişmeler bekliyor.”
İnşaat Yüksek Mühendisi olan Haluk Özdilek, 2001 yılından bu yana TAV'da görev alıyor. TAV'ın ilk genişleme projesinde çalıştıktan sonra Dubai'deki hangar inşaatının koordinasyonunda ve Ankara Esenboğa Havalimanı'nın inşaatında danışman olarak çalıştı. 2006 yılında Batum Havalimanı inşaatı için Gürcistan'a gelen Haluk Özdilek burada yönetici olarak çalışmalarına devam etmekte. Ardeşenli olan Haluk Özdilek, bölgeyi yakından tanıyor: "Babaannemin babasının Moskova, Kotabe ve Batum'da dükkânları varmış. Babaannem kayıkla kürek çekerek geldikleri Batumi'yi çok güzel anlatırdı. O yüzden buraya ilk geldiğimizde biraz hayal kırıklığına uğradım. Yollar kötüydü. Otelle havalimanı arası tarla gibiydi. Yönetim, havalimanı ile eş zamanlı olarak yolları düzeltti, ağaçlar dikti, aydınlatma sağladı. Yani havalimanı bazı gelişmeleri tetikledi. Şimdi daha temiz ve turizmi hareketlendirebilecek bir ortam var."
HALUK ÖZDİLEK
TAV Georgia Genel Müdür Yardımcısı
TAV Grubu, yurtdışına açılma yolunda ilk önemli adımını 2005 yılında Gürcistan'ın Tiflis Havalimanı'nın inşaat ve işletmesini üstlenerek attı. 2005'te başlayan inşaatın ardından Şubat 2007'de Tiflis Havalimanı, Haziran 2007'de ise Gürcistan Acara Özerk Cumhuriyeti'nin yönetim merkezi olan Batum'un Havalimanı, TAV Georgia yönetiminde hizmete girdi.
Tiflis Havalimanı'nı 19 yıl, Batum Havalimanı'nı ise 20 yıl boyunca işletecek olan TAV Georgia'da toplam 700 (604 Tiflis, 96 Batum) kişi çalışıyor. Gürcü, Azeri, Ermeni, Rus, Türk gibi farklı milli ve etnik gruplardan birçok kişiyi bir araya getiren TAV Georgia, Kafkasların en önemli yatırımcılarından biri olarak öne çıkıyor.
Rusya ile ilişkilerin normalleşmesi bekleniyor
Şu anda Tiflis ve Batum Havalimanları'nı kullanan toplam yolcu sayısı 700-750 bin civarında. 2008 Ağustos ayında yaşanan Gürcistan- Rusya Savaşı'nın ardından yolcu sayısında ciddi bir düşüş gerçekleştiği gözleniyor. Rusya ile devam eden gerginliğin Gürcistan ekonomisine etkisi sürmekle beraber, yapılan yeni yatırımlarla turizm gelirlerinin artması bekleniyor. Özellikle 'casino' turizmi gelişiyor ve otel zincirlerinin ülkeye girişiyle bu gelişmenin hız kazanması bekleniyor.
TİFLİS HAVALİMANI KENTİN İDDİASINA YAKIŞIYOR
Gürcistan'ın başkenti Tiflis ve çevresi, tarihi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan bir şehir. Gerek mimari gerek kullanım özellikleriyle bu şehre yakışan bir havalimanı inşa eden TAV Grubu, havalimanı işletmeciliğinde ulaştığı uzmanlık seviyesini buraya da aktarmayı başarmış durumda.
Tiflis Havalimanı'ndan, Gürcistan Havayolları Air Zena'nın Viyana, Paris, Yerevan, Kiev, Kharkov, Frankfurt ve Minsk'e; Ermenistan Havayolları ARM AVIA'nın Yerevan'a; Lufthansa Havayolları'nın Münih'e, Ukrayna Havayolları'nın Kiev'e, Azerbeycan Havayolları'nın Bakü'ye, THY'nin İstanbul AHL'ye seferleri gerçekleşiyor. Haftada 14 uçuş gerçekleştiren THY'nin doluluk oranı yüzde 65 civarında. Önümüzdeki sene için kargo uçuşlarında yüzde 10 oranında bir artış bekleniyor.
Türkiye'nin Kafkasya politikasına destek veriliyor
TAV Georgia Genel Müdürü Mete Erkal, Gürcistan'daki ilk "Yap-İşlet-Devret" modelini kendilerinin gerçekleştirdiğini, bürokratik altyapının henüz yeni oluşma sürecinde karşılaştıkları zorlukları Gürcistan makamlarının iyi niyetiyle yavaş yavaş aştıklarını söylüyor ve devam ediyor: "Gürcistan'ın gelişimine, Türkiye ile birlikte katkıda bulunmayı hedefliyoruz. İlgili makamlarla Türkiye'de havalimanlarının özelleştirilme süreçlerini paylaşıp, aynı sorunları yaşadığımızı söylüyor, bunların nasıl aşılabileceğini anlatıyoruz. Gürcistan makamları, ülkenin geleceği için dış yatırımı desteklemeleri gerektiğinin farkında. Bu yüzden açık ve yapıcı davranıyorlar. Böylece, Türkiye'nin Kafkasya'daki ekonomik ve sosyal politikasına da destek olmaya çalışıyoruz. Diğer Batılı ülkelerin de burada yatırım yapması için deneyimlerimizi onlarla da paylaşıyoruz.
Tiflis'te faaliyet gösteren Türk İşadamları Derneği'ne ve ICC'ye (International Chamber of Commers) üyeyiz. Burada yeni iş olanaklarını tanıtmak için gerek ICC bünyesinde gerek Türk İşadamları Derneği'nde tanıtımlar gerçekleştiriyoruz. Hükümeti ve hava yollarını, ortak 'rota yönetimi' yapılması için biraraya getiriyoruz. Tiflis'teki operasyon artık oturmuş durumda. Bundan sonrası için hedeflerimiz, yatırımların artmasını sağlamak, bölgedeki turizmin artması için destek olmak, Batum ve Tiflis'i bölgenin en iyi havalimanları haline getirmek. Bu yolda da belli stratejiler doğrultusunda ilerliyoruz."
"Gürcistan'ın turizm potansiyelini dolayısıyla da yolcu sayımızı artırmak için çalışıyoruz".
2002-2005 yılları arasında Frankfurt Havalimanı FRA Airport bünyesinde çalışan Mert Kandiyeli Temmuz 2005'te İstanbul TAV'da Terminal İşletme Memuru olarak çalışmaya başladı. 2008 yılında ilki yapılan "Yönetici Adayı Yetiştirme Programı"na katıldı. Bu eğitimin ardından Operasyon Şefi olarak Batum'a atandı. Batum'da Acara Turizm Derneği'ne üye olduklarını belirten Mert Kandiyeli yolculardan aldıkları feedbackleri ve fikirlerini paylaşarak bölgenin turizm potansiyelini, servis kalitesini ve dolayısıyla yolcu sayısını artırmaya çalıştıklarını söylüyor. Batum Havalimanı'nın geliş salonunu bölgenin mistik havasını, doğasını, kültürel yönlerini tanıtan özel resimlerle donattıklarını, TAV tarafından işletilen, İstanbul Atatürk, Ankara Esenboğa havalimanlarında Gürcistan fotoğrafları sergisi açılmasına önayak olduklarını ekleyen Mert Kandiyeli şöyle devam ediyor: "Trabzon, Rize, Hopa ve Batum'u kapsayan Karadeniz turları oldukça revaçta. Zaman içinde doğal park, şarap tadım ve çay tarlaları gezileri ilgi çekecektir. Bölgenin diğer bir çekim unsuru ise 'casino' turizminin artıyor olması."
MERT KANDİYELİ
TAV Batum Uluslararası Havalimanı Operasyon Şefi
“Gürcistan’da, Uzakdoğu ile Avrupa arasında havacılık anlamında bir köprü kurulabilir”
2000 yılında TAV İstanbul'da çalışmaya başlayan ve Uçuş Bilgi ve Danışmalar Müdürlüğü yapan Candemir Akyıldız 2008 Ekim ayında Tiflis'e geldi. 1999 yılında TAV'da çalışmaya başlayan ve TAV İstanbul'da İç Hatlar Terminal Amirliği yapan Yağız Zabun ise 2008 Temmuz ayında Tiflis'e atandı. Burada öncekine göre çok daha farklı ve kapsamlı bir operasyon üstlendiklerini belirten Akyıldız ve Zabun, eğitimlerinin devam ettiğini belirtiyorlar. TAV Georgia için de şunları söylüyorlar: "Gürcistan'ın hava taşımacılığının yüzde 100'ü bizde. İki havalimanı var, ikisini de TAV Georgia işletiyor. Bu bir avantaj. Diğer bir avantaj ise ülkenin coğrafi olarak Uzakdoğu ile Avrupa arasında özellikle bazı havayolları için teknik inişe uygun olması. Bu avantajları kullanarak havalimanlarındaki hareketliliği artırmaya çalışıyoruz.
Soldan sağa:
YAĞIZ ZABUN / TAV Georgia Tiflis Havalimanı
Operasyon Şefi
CANDEMİR AKYILDIZ / TAV Georgia Tiflis Havalimanı
Operasyon Müdürü
Akaki Barkaia / Kara Tarafı Operasyon Müdürü, Candemir Akyıldız / Havaalanı Operasyon Müdürü Levent Akdağ / Bilişim Teknolojileri Müdürü, Tea Zakaradze / İnsan Kaynakları Müdürü, Mete Erkal / Genel Müdür, Tarık Osmanağaoğlu / Mali ve İdari İşler Müdürü, Maia Gilashvili / TAV İşletme Hizmetleri Operasyon Şefi, Mete Vural / ATU Georgia Mağazalar Müdürü, Zaza Gabatashvili / Hava Tarafı Operasyon Müdürü, Uğur İstiklal Basa / BTA Georgia Isletme Müdürü
Uluslararası standartlara entegrasyonda kilit rol: Finans Departmanı
Gürcistan'da mali konulardaki farklı uygulamalar yavaş yavaş uluslararası standartlara uygun şekilde yeniden yapılandırılıyor. Bu süreçte mali işlerin en sağlıklı şekilde yürütülmesinden sorumlu olan Mali ve İdari İşler Müdürü Tarık Osmanağaoğlu, TAV Georgia'nın finansal yapısını şöyle açıklıyor: "Giderler Departmanı, Gelirler Departmanı ve aynı zamanda İdari İşler Şefimiz var. İdari işlerin kapsamına ambar kayıtları ve satın alma işleri giriyor. Gelirler Departmanı'na bağlı olarak apron içinde 24 saat faaliyette olan bir kasa var. Burada nakit tahsilâtlar yapılıyor. Exchange bürosu da 24 saat faaliyet gösteriyor. Ayrıca Gelirler Kontrol Departmanı bulunuyor. Dört kişiden oluşan bu departman, gelen servis formlarının kontrolü, finansal olarak değerlendirilmesi, faturalandırılmasını yapıyor. Aynı şekilde Giderler Departmanı, gelen faturaları değerlendirip muhasebe kayıtlarına giriyor, beyannameleri hazırlıyor. Görevimiz, TAV Georgia'nın Gürcistan yasalarına ve prosedürlerine uyumlu şekilde faaliyetlerini yürütebilmesini sağlamak. Bunun için de ilgili makamlarla yakın temas halindeyiz."
Kurumsal iletişimin yönetimi de Operasyon Departmanı'nda
Tiflis Havalimanı Operasyon Müdürü Candemir Akyıldız ve Tiflis Havalimanı Operasyon Şefi Yağız Zabun, havalimanındaki genel operasyonu takip ediyorlar. Uçak hizmetlerinin dokümantasyon, yükleme boşaltma hesaplamaları, uçak hareketlerinin takibi, mesajlaşmaları gibi işleri üstlenen Operasyon Departmanı'na bağlı olarak Flight Safety ve Kalite Departmanı da bulunuyor. Operasyon Departmanı, Müşteri Hizmetleri Departmanı ile de koordineli bir şekilde çalışıyor, genel işleyişin takibi, dış yazışmalar ve anlaşmaları düzenliyor, kısaca Kurumsal İletişimi de yönetiyor. Departmana bağlı dört Airport Duty Chef görev alıyor. Ayrıca Kalite Departmanı'nda dört kişi, Flight Operation Departmanı'nda da 33 kişi çalışıyor.
“Gürcistan'da mali mevzuatta uluslararası raporlama sistemine geçiş, TAV Georgia ile beraber başladı”
1991 yılında Gürcistan'da üniversiteye hazırlık sınıfında okuyan ancak Gül Devrimi öncesindeki iç savaş nedeniyle Türkiye'ye dönen Tarık Osmanağaoğlu, üniversiteyi bitirdikten sonra yeniden Gürcistan'a döndü. 2005 yılında TAV Georgia'da Gelirler Şefi olarak çalışmaya başladı. 2009 yılında Mali ve İdari İşler Müdürü oldu. Kendisine bağlı olarak Gelirler Departmanı, Giderler Departmanı ve İdari İşler Şefliği bulunmakta. Gürcistan'da mali konularda farklı düzenlemeler olduğunu söyleyen Tarık Osmanağaoğlu: "Burada daha katı kurallara dikkat ederek vergi yükümlülüklerini yerine getiriyoruz. Yabancı yatırımın artması nedeniyle bürokrasi de uluslararası standart raporlama sistemine yavaş yavaş geçmeye başlıyor. Bu da işimizi giderek kolaylaştırıyor. TAV'ın burada uyguladığı sistem, Gürcistan'ın dünyaya entegrasyonu açısından tetikleyici bir rol oynuyor" diyor.
TARIK OSMANAĞAOĞLU
TAV Georgia Mali ve İdari İşler Müdürü
TAV Georgia eğitim ünitesi gibi çalışıyor
TAV Georgia Genel Müdürü Mete Erkal, TAV Havalimanları bünyesinde bir eğitim ünitesi gibi de görev üstlendiklerini belirtiyor. Değişik kültürlerden insanları, TAV'ın sistemiyle, standartlarıyla, bilgisiyle, deneyimiyle, uyum sağlayacak şekilde yetiştirip, Tunus, Makedonya gibi diğer yurtdışı operasyonlarında görevlendirmeyi hedefliyorlar. En önemli yatırımını her zaman insana yapan TAV Grubu, burada da eğitim önceliği anlayışıyla hareket ediyor. Mete Erkal, üstlendikleri 'eğitim' görevini şöyle açıklıyor: "TAV Havalimanları Holding İnsan Kaynakları ile devamlı bilgi alışverişi içindeyiz. Havaş'tan da buraya eğitmenler gelip ramp alanında bizim koordinatörlerimizle çalışıyorlar. Biz de yönetici adaylarımızı İstanbul'a eğitime gönderiyoruz. Holding çatısı altında bu anlamda da müthiş bir sinerji var. Çalışma arkadaşlarımız inisiyatif alıp, bir projeyi sonlandırabilme becerisine sahip olabilmeli. TAV Havalimalanları, her zaman karar verebilme ve uygulayabilme yeteneğini geliştirmeye çok önem veriyor. Hata yapmaktan korkan insanlar, bu yeteneği geliştirme konusunda zorlanabiliyorlar. Oysa hata yapmadan ilerleme de olmuyor. Önemli olan, karar verme becerisine sahip olmak, kararı uygulamak ve bu çerçevede işi en az hata ile sonlandırabilmektir. Tiflis'teki ortam, bu yeteneğin kazandırılabilmesi için mükemmel bir laboratuar oluşturuyor. Dolayısıyla, burada eğitilen işgücünü dünyanın her köşesine göndermek mümkün."
Teliani Valley şaraplarının yer aldığı özel şarap mağazasındaki yüksek kaliteli şaraplar büyük rağbet görüyor. ATÜ Georgia Mağazalar Müdürü Mete Vural, kriz döneminde bile satşlarının hayli yüksek olduğunu belirtiyor.
GÜRCİSTAN ŞARABININ LEZZETİYLE TANIŞMA NOKTASI
1999 yılında ATÜ'de çalışmaya başlayan Mete Vural, kasiyer, satış elemanı, promosyon elemanı, süpervizör, main mağaza süpervizörü ve mağaza şefi olduktan sonra 2007 yılında ATÜ Georgia Mağazalar Müdürlüğü'ne atandı. ATÜ Georgia mağazalarında 6 bin kalem ürün bulunduğunu belirten Mete Vural, yönetim ve pazarlama stratejilerini şöyle anlatıyor: "Önce temel ürün asortmanını buraya da uyguladık. Daha sonra, bir aylık süre zarfında neyin satıp neyin satmayacağını, buradaki müşteri profilinin hangi ürünlere eğilimi olduğunu araştırdık ve gözlemledik. Yolcu profili ve milliyeti, satın alma eğilimleriyle son derece ilişkili. Komşu ülkelerin ekonomik ve siyasi yapıları değişkenlik gösteriyor. Rusya savaşı, domuz gribi, Azerbaycan'da Karabağ sorunu, Ermenistan, Dağıstan, Çeçenistan bölgelerinin stabil olmaması, buradaki uçuş grafiğimizi ve satışımızı elbette etkiliyor. Şu anda en güvendiğimiz ve satmaktan gurur duyduğumuz ürün, Gürcü şaraplarıdır. Ucuza, yüksek kaliteli şaraplar satabiliyoruz. Mağazamızda, şarap türü çeşitliliğimiz dikkat çekici ve satışlarımızdan da çok memnunuz. Kriz döneminde bile aylık 5 bin-5 bin 500 şişe kadar satış gerçekleştiriyoruz. Gürcistan şarabının yurtdışında tanıtılması için de iyi bir lokomotif görevi üstlendiğimizi rahatlıkla söyleyebiliriz."
Sosyal sorumluluk projesi olarak kreş
TAV Georgia, Tiflis'te çok farklı bir alanda da işletme faaliyeti yürütüyor. Bu, beş yaşına kadar çocukların ağırlandığı, eğitildiği, kaliteli zaman geçirmelerinin sağlandığı bir çocuk yuvası... Tiflis Havalimanı çalışanlarının ve diğer bölge sakinlerinin çocuklarının kabul edildiği bu kreş, tamamen sosyal sorumluluk bilinci çerçevesinde işletiliyor. 2-5 yaş arasındaki Rus, Azeri, Ermeni, Gürcü ve Türk çocukların gittiği kreşte, Gürcüce, Rusça ve İngilizce eğitimi veriliyor. Kreş hizmetinden çok cüzzi bir mebla alınıyor. TAV Georgia yöneticileri kreşin piyes, müsamere gibi etkinliklerine katılarak yöre halkıyla yakın temaslarını sürdürüyor.
KARADENİZ'DE AKDENİZ İKLİMİNE UÇUŞ NOKTASI: BATUM
Bir sayfiye şehri olan Batum'da, yaz aylarında turist akınına uğrayan Batum Havalimanı, daha önceleri, 1 milyon yolcuyu ağırlarken, şimdiklerde Ruslar'ın sınır geçme yasağı ile artık THY, Azerbaycan Havayolları, Ermenistan Havayolları yolcularına hizmet ediyor. 2007-2008 rakamlarına göre Batum Havalimanı'nı kullanan toplam yolcu sayısı 81 bin. Krizin tüm ağırlığını hissettirdiği 2009'un ilk 10 ayı itibarıyla bu sayı 59 bin 600 oldu.
Hopa yolcularının ilk durağı
Batum Havalimanı'nın Tiflis'ten önemli bir farkı var. Sadece kimlik kartı ve İstanbul'dan Hopa'ya uçuş biletiyle Batum'a inmek ve buradan Havaş otobüsleriyle 12 km sonra Sarp Sınır kapısını geçerek Türkiye'nin Doğu Karadeniz Bölgesi'ne ulaşmak mümkün. Hopa'dan İstanbul'a gitmek için de yine aynı yol izlenerek, Havaş otobüsleriyle kontrolsüz bir şekilde sınır geçişi gerçekleştiriliyor ve Batum'da özel bir salona alınarak uçağa biniliyor. Yani THY, Gürcistan hükümetinden alınmış özel bir izinle, Batum Havalimanı'nı yurt içi uçuş transit noktası olarak değerlendiriyor. 2007 yılındaki açılıştan bu yana devam eden bu uygulamadan en çok, Hopa, Artvin, Yusufeli, Borçka, Şavşat gibi yerlerde yaşayan Türk vatandaşları yararlanıyor. 2009 verilerine göre Batum'a gelenlerin yüzde 27,4'ü Hopa'ya gidiyor. Batum Havalimanı'nda görev yapan TAV Georgia Genel Müdür Yardımcısı Haluk Özdilek, Batum ile Trabzon arasındaki mesafenin 210 kilometre olduğunu söyleyerek Ardeşen bölgesine kadar Batum'dan gidip gelinebileceğini belirtiyor.
ISO ve Çevre Kalite belgesi alan ilk işletme
TAV Batum Uluslararası Havalimanı Operasyon Şefi Mert Kandiyeli, FIDS danışmanlar, Yolcu Hizmetleri, Operasyon ve Terminal Memurları, terminal iç temizliği görevlileri ve otopark görevlilerinden oluşan 25 kişilik bir ekipten sorumlu.
TAV, inşaatı ve işletmeyi devralmadan önce bu havalimanın çok küçük kapasiteyle çalıştığını söyleyen Mert Kandiyeli, çalışanları Avrupa standartlarında bir hizmete hazırlamanın önceleri zor olduğunu, havalimanında kullanılan çağdaş sivil havacılık teknolojisine uzak olduklarını ama zaman içinde herşeyin oturduğunu anlatıyor. Gürcistan'da ilk defa ISO ve Çevre Kalite Belgesi alan işletmenin TAV Georgia olduğunu söyleyen Mert Kandiyeli, bu gelişmede verilen eğitimlerin önemini vurgulayarak devam ediyor: "Şu anda THY ile ortaklaşa, Star Alliance kalitesine uygun şekilde, elemanlarımıza 'müşteri hizmetleri' eğitimi veriyoruz. Önümüzdeki ay da bu kursun devamı olan Troya check-in eğitimi vereceğiz."
TAV Batum Uluslararası Havalimanı Teknik Müdürü Yüksel Üst, aerodromdan sorumlu. Kendisine bağlı olan 48 kişilik personel; ramp departmanı, apron bakımı ve temizliğinden sorumlu ekip ve itfaiyeden oluşuyor. Daha önce TAV Esenboğa'da apron danışmanı ve beton santrali sorumlusu olan Yüksel Üst, Batum'da terminal binası içindeki inşaat kısımları; elektrik, elektronik, bilgisayar sistemleri; ısıtma, havalandırma, bagaj sistemlerinden de sorumlu. Batum Havalimanı'nın ISO 14001 ile ISO 59001 belgelerini aldığını söyleyen Yüksel Üst, çevreye verilen zararı en aza indirmek için de birçok uygulama gerçekleştirdiklerini anlatıyor: "Kendi kuyumuz ve arıtma sistemimiz var. Çöpleri kâğıt, plastik, demir olarak ayrıştırıyoruz. Ses kirliliği açısından havalimanında sürekli ölçümler yapılıyor. Bu arada enerji tasarrufuna da çok dikkat ediyoruz." Ekibinin eğitimine değinen Yüksel Üst, senede iki defa itfaiyecilerin eğitime tabi tutulduklarını, tüm personele ilkyardım ve güvenlik eğitimi verildiğini anlatıyor. Ayrıca teknik görevliler mesleki eğitimlerden geçiyor ve sertifika sahibi oluyorlar.
Batum'a yapılan ilk ciddi yatırım
Batum Havalimanı sabah erken saatlerdeki uçuşlar için zorluk taşıyor. Çünkü öğlen 13.00'a kadar pist ters rüzgarlara açık oluyor. Buraya deniz yönünden inilip yine denize doğru kalkışlar gerçekleşiyor. Batum'daki TAV Georgia ekibi, dördü Türk olmak üzere 96 kişiden oluşuyor. Personel vardiyalı olarak çalışıyor ve geceleri çok nadiren iş jeti inişi gerçekleşiyor. Tiflis'e uçuşlar, fiyatın yüksek olması nedeniyle yüzde 4,3 civarında seyrediyor. Haluk Özdilek, THY'nin İstanbul- Batum tarifesi 89 TL iken, Azerbeycan Havayoları'nın Tiflis- Batum- Bakü seferlerinin 200 TL'ye yakın olduğunu belirtiyor.
TAV Havalimanları Holding'in, Batum'da ilk ciddi yatırımı yapan Türk şirketi olduğunu belirten Haluk Özdilek, ardından Sheraton'ı açmak üzere Nurol İnşaat'ın, ülkenin en güçlü operatörü GeoCell'i kuran Turkcell'in ve bazı Türk tekstil şirketlerinin geldiğini belirtiyor. Batum'da birçok yeni otel ve 'casino' inşaatı bulunuyor. Bulunduğu noktanın özellikleri nedeniyle, bir tür tropik iklime sahip olan Batum, Sovyetler Dönemi'nde, Karadeniz'in 'Riviera'sı konumunda imiş. Yakınlarda birçok sayfiye ve yazlık yer alıyor. Türkiye sınırından Sohomi'ye kadar giden sahil çok güzel ve temiz bir denize sahip. Rusya ile yaşanan gerginlikten önce Batum'da yazın parklarda bile oturacak yer bulunamadığını söyleyen Haluk Özdilek, Rusların ayaklarının kesilmesinden sonra Ermeni ve Azeri turistlerin geldiğini belirtiyor.
Haluk Özdilek, Batum'da TAV Havalimanları'nın saygın bir üne sahip olduğunu, savaş sırasında iki TIR'lık malzeme getirip ihtiyaç sahiplerine dağıttıklarını söylüyor. Büyük ölçüde yerel iş gücünün kullanıldığı Batum Havalimanı'nın yönetici kadrosu, tercüman ve Gürcüce bilen Türk çalışanlar aracılığıyla iletişimi yürütüyor.
TİFLİS’TE BTA CATERING TADI
Tiflis'e Haziran ayında gelen Uğur İstiklal Basa, beş yıldır BTA Catering'de çalışıyor. Gürcistan'a gelmeden önce Tunus'ta BTA Ülke Müdürlüğü yapan Basa, Tiflis'te 500 kişilik bir oturma kapasiteleri olduğunu belirtiyor. Kara tarafında Kapadokya Cafe ve T&G (Türkiye ve Gürcistan'ın baş harfleri) Cafe, hava tarafında ise BeerPort ve Burger City ile yolculara hizmet veriliyor. Ayda 25- 30 bin civarında fiş kestiklerini belirten Basa, sözlerine şöyle devam ediyor: "Yolcularımıza hizmet veren dört noktanın dışında, 120 kişilik bir personel kafeteryamız bulunuyor. TAV Georgia Tiflis çalışanlarına öğle yemeği de hazırlıyoruz.
Yolcular için hazırladığımız menülerimiz, merkezden onaylanıyor ve dünya mutfağından örnekler yer alıyor. Personel kafeteryasındaki menülerimiz ise yüzde 90 Gürcü yemeklerinden oluşuyor.
Et ithalatı yasak olduğu için güvendiğimiz uluslararası bir marka ile çalışıyoruz. Sebze ve meyve dışındaki yiyecekler daha ekonomik olduğu için Türkiye'den geliyor. Toplam 23 servis personelimiz bulunuyor. Bunların arasında, iki Deniz Harp Okulu mezunu, iki de Polis Akademisi mezunu, çok iyi Türkçe bilen, Gürcü personelimiz de bulunuyor. Ekipte bayan sayısı, sektörde hiç alışık olmadığımız kadar fazla. Kendilerine çok güvendiğim iyi yetişmiş personelimizle birlikte 500 masayı ve dört noktadaki yolcu memnuniyetini yönetiyoruz."
BTA Georgia İşletme Müdürü Uğur İstiklal Basa (Önde), iki senedir Gürcistan'da görev yapan ama BTA'da 10’uncu yıllarını dolduran Müdür Yardımcıları Yasin Çelik ve Ahmet Kurar ile birlikte Tiflis operasyonunu yürütüyor.
UĞUR İSTİKLAL BASA
BTA Georgia İşletme Müdürü
TAV Ailesinin Gürcistan’ daki gücü
TİFLİS ULUSLARARASI HAVALİMANI
"20 yıldır havacılık sektöründeyim. İlk olarak görev aldığım Gürcistan Havayolları, SSCB dönemindeki çok az bağımsız özel şirketten biriydi. Yolcu Hizmetleri ve Uluslararası İlişkiler'den sorumluydum. Daha sonra bir süre Amsterdam'da kaldım. 1999'dan 2006'ya kadar Tiflis Uluslararası Havalimanı'nın Genel Müdür Yardımcılığı’nı üstlendim. SSCB döneminde hergün Batum'dan Moskova'ya 11 sefer düzenleniyordu. Yıllık 3 milyon yolcumuz bulunuyordu. Gürcistan bağımsızlığını ilan ettikten sonra iç savaş sırasında zor dönemler yaşadık. TAV Havalimanları Holding, inşaatı ve ardından havalimanı işletmesini üstlendikten sonra, artık uluslararası standartlarda hizmet verebiliyoruz. 2007'den bu yana yolcu sayımız her geçen gün yükseliyordu ama Rusya ile olan savaş bizi biraz duraklattı. Ancak, bundan sonra yine yükselişe geçeceğimize inanıyorum."
Tamaz Andguladze
Genel Müdür Yardımcısı
"Tiflis Üniversitesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı ile Gürcü Dili ve Edebiyatı bölümlerini bitirdim. 2005 yılından bu yana TAV Georgia'da tercüman olarak çalışıyorum. Üniversiteyi bitirdikten sonra TÖMER'in bursuyla Türkiye'ye gittim. Kara Kuvvetleri Lisan Okulu'nda kurs gördüm. Ankara'da Türk subaylara Gürcüce öğretmenliği yaptım. Tiflis'e döndükten sonra da, altı sene boyunca, bu kez Gürcü subaylara Türkçe öğretmenliği yaptım. Havalimanı inşaatı başladığından beri TAV Havalimanları bünyesinde tercümanlık yapıyorum. Burada bana sağlanan iş ortamından ve işimden çok memnunum."
Tea Samkharadze
Tercüman
"Yaklaşık 1.5 yıldır, Tiflis Havalimanı Kreşi'nden sorumluyum. 20 yıldır havalimanında çalışıyordum. TAV Havalimanları işletmeyi devraldığında, iki sene İnsan Kaynakları Departmanı'nda çalıştım. Daha sonra kreş yönetimini üstlendim. TAV, 35 senelik bu binayı onardı, temizledi. Şu an sekiz sınıf ve 200 çocuk var. TAV yönetimi, çocukların beslenmesi konusunda çok hassas davranıyor. Gelişimleri için gerekli herşey sağlanıyor. Kreşte genel dil Gürcüce ama Rusça konuşulan bir grup da var. Ayrıca her gün, hepsine İngilizce dersi veriliyor. Türk, Faslı, Azeri, Ermeni gibi birçok milletten çocuklar bir arada bulunuyor. Sadece havalimanında çalışanların çocukları değil, bu mahallede oturanların da çocukları gelebiliyor. Her zaman çocuklarla ilgili bir iş yapmayı istemiştim. TAV sayesinde bu hayalim gerçekleşti."
Natasha Belik
Kreş Yöneticisi
"Üniversiteyi Türkiye'de İstanbul'da okudum ve İstanbul Üniversitesi İşletme Bölümü'nden mezunum. Daha sonra Moskova'da personel yönetimi üzerine master yaptım. 2005'te TAV Georgia'nın ilk Gürcü personeli olarak işe başladım. Önce Personel ve İdare Şefi, ardından da İnsan Kaynakları Müdürü görevlerini üstlendim. Görevlerimin arasında Kreş'in idari yönetimi de yer alıyor. Daha önce bu havalimanında çalışan 1000 kişiyi TAV Georgia olduğu gibi işe aldı. Buradaki yabancı personel TAV Georgia'da çalışmaktan çok memnun. Büyük bir aile gibiyiz. İnsan Kaynakları Müdürü olarak bu beni özellikle mutlu ediyor."
Tea Zakaradze
TAV Georgia İnsan Kaynakları Müdürü
"1971 yılında Hava Teknik Üniversitesi'ni bitirdim. İlk mezun teknisyenler arasındaydım. Daha sonra Kiev Havacılık Üniversitesi'nde eğitimime devam ettim. Doğma büyüme Tiflis'li ve Ermeni'yim. 1981 yılından bu yana Tiflis Uluslararası Havalimanı'nda çalışıyorum. Hep hava tarafındaydım. Zamanla yönetici oldum. TAV işletmeyi devraldıktan sonra iş disiplini arttı. Çalışma koşulları teknolojik anlamda uluslararası standartlara uygun hale geldi. Bir Türk şirketinde çalışmaktan çok memnunum."
Otar Davoian
Hava Tarafı Operasyon Müdür Yardımcısı
"Ailem Azeri ama ben Türkçeyi televizyondaki Türk dizilerini seyrederek öğrendim. Önceleri otoparkta görevliydim. Bir buçuk senedir operasyona geçtim. Kulelerle kordinasyonlu çalışıyoruz. Genelde operasyon kısmı en tehlikeli bölümdür. Dikkatimizin hep yoğun olması gerekiyor. Havaş'dan eğitimciler gelip bize yaklaşık bir ay boyunca eğitim verdiler. TAV Georgia'da çalışmayı seviyorum. İngilizce Rusça, Türkçe ve Gürcüce biliyorum. Biraz da Azericem var. TAV Georgia'da önümün açık olduğuna inanıyorum. Burada çalışmaktan çok memnunum."
Tamila Garahanova
Uçuş Operasyon Memuru
BATUM ULUSLARARASI
HAVALİMANI
"2007 Mayıs ayından bu yana Batum Havalimanı'nda çalışıyorum. TAV Georgia'da çalışmaktan çok memnunum. Sarp'ta, Türkiye sınırında yaşıyorum. Türkçe'yi, Türk kanallarını seyrederek televizyondan kendi kendime öğrendim. Bazen Türkiye tarafına da geçiyorum. Rusça ve çok iyi olmasa da İngilizce biliyorum. İşimi çok seviyorum ama hizmet verdiğimiz uçakların fazlalaşmasını bekliyorum."
Imeda Kakabadze
Operasyon Memuru
"Batum Devlet Üniversitesi İngilizce Bölümü'nü bitirdim. İki senedir Batum Havalimanı'nda çalışıyorum. Görevim uçuşları anons etmek ve yolculara bilgi vermek. Ayrıca insanlara yardım etmek de hoşuma gidiyor. Zaten burada çok büyük sorunlar da çıkmıyor. TAV Georgia'da çalışmayı seviyorum."
Olga Vasilieva
Danışma Memuru
GÜRCİSTAN NOTLARI
1. Eski Sovyet cumhuriyetlerinden biri olan Gürcistan'ın kuzeyinde Rusya, güneyinde Azerbaycan, Ermenistan ve güneybatısında Türkiye yer alıyor. Ülkenin batı sınırını Karadeniz belirliyor. Yaklaşık 4.5 milyon nüfusu olan Gürcistan, etnik çeşitliliği ile dikkati çekiyor. Nüfusun yaklaşık % 83,8'ini Gürcüler, Acaralar, Lazlar, Megreller, Svanlar oluşturuyor. Diğer büyük etnik guruplar arasında; Azeriler (% 6,5), Ermeniler (% 5,7), Ruslar (% 1,5), Abhazlar ve Osetler bulunuyor. Ülkede, Asuriler, Çeçenler, Çinliler, Gürcistan Yahudileri, Yunanlar, Kabardeyler, Kürtler, Tatarlar, Türkler, Zazalar ve Ukraynalılar gibi daha küçük gruplar da yaşıyor.
2. Gürcüler kendilerini Kartvelebi ülkelerini Sakartvelo dillerini Kartuli olarak adlandırıyor. Efsaneye göre Kartvellerin atası, Kitabı Mukaddes'teki Yafet'in torunlarından Kartlos... Gürcistan, ülkenin uzun tarihi ile beraber gelişmiş, Gürcü dili ve alfabesi üzerine dayanan güçlü bir edebiyat geleneği ve eşsiz bir ulusal kültür barındırıyor.
3. Gürcü alfabesi milattan önce 5. yüzyılda bulunmuş ve milattan önce 284 de Iberia kralı Parnavaz tarafindan geliştirilmiş.
4. Karadeniz sahili ve Rion havzasında ılık, nemli ve yarı tropik bir iklim hüküm sürüyor. Doğu Gürcistan'da ise kışları soğuk, yazları ise kuru ve sıcak olan daha karasal bir iklim hakim. NewsPORT ekibi, Batum'dan Tiflis'e gerçekleştirdiği bir otomobil yolculuğu ile iklim değişimini yakından takip ederek, ülkenin önemli bir bölümünü bu yolculuk sırasında kat etti. Tiflis - Batum arası arabayla 5- 6 saat sürüyor. Nehir kenarlarındaki lokantalarıyla ve doğal güzellikleriyle çok zevkli bir yolculuk vaad ediyor.
5. Narenciye, Karadeniz sahilinde hakim bir tarım ürünü. Hatta 1900'lü yılların başında narenciye, Türkiye'ye buradan gelmiş. Çekirdeksiz mandalina Satsuma önce Rize'ye, 60'lı yıllarda da fide halinde Ege ve Akdeniz'e ulaşmış.
6. SSCB dönenminde Karadeniz kıyılarında çay fabrikaları da bulunuyordu. Ancak bugün, artık çay tarları ve fabrikaları kalmadığı belirtiliyor.
7. Gürcistan'ın en önemli ürünü şarap, ülkeyi ziyaret edenlerin almadan geçmek istemeyecekleri kadar yüksek kaliteye sahip. Hatta en ünlü markalarına adını veren Teliani vadisinin, dünyanın en eski üç bağ bölgesinden biri olduğu belirtiliyor. Bunlardan biri bugün yeniden üzüm yetiştirilmesi için harekete geçilen ve uzun süre gerillaların barındığı BekaaVadisi ve Türkiye'de Güney Doğu'da yer alan Orta Fırat bölgesidir.
8. Gürcüler kişniş çok seviyor ve her yemeğe bol miktarda koymayı seviyorlar. Lezzet verici bu baharat, çok baskın kullanılması nedeniyle, dışarıdan gelenlerin hemen fark ettiği bir koku olarak Gürcistan'ı hatırlatan özellikler arasında yer alıyor.